Art. 191a KK: co przewiduje i kogo chroni
Art. 191a KK penalizuje utrwalanie i rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby bez jej zgody. Wyjaśniamy przesłanki, karę i znaczenie dla obrazów przerabianych przez AI.
Czym jest art. 191a KK i co dokładnie zakazuje
Art. 191a Kodeksu karnego to przepis chroniący intymność seksualną: zakazuje utrwalania wizerunku nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej przy użyciu przemocy, groźby albo podstępu oraz rozpowszechniania takiego wizerunku bez zgody. Zagrożenie karą wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, a ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.
| Parametr | Wartość · źródło (data dostępu) |
|---|---|
| Akt prawny | Ustawa z 6.06.1997 — Kodeks karny, Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553 · ISAP |
| Jednostka redakcyjna | art. 191a § 1 i § 2, rozdział XXIII „Przestępstwa przeciwko wolności” · ISAP, tekst ujednolicony |
| Chronione dobro | intymność seksualna i wizerunek nagiej osoby · ISAP |
| Zagrożenie karą | od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności (§ 1) · ISAP |
| Tryb ścigania | na wniosek pokrzywdzonego (§ 2), dalej z urzędu · ISAP, Kodeks postępowania karnego |
| Dodany przez | nowelizację KK z 5.11.2009, Dz.U. 2009 nr 206 poz. 1589 · ISAP |
| Roszczenia cywilne obok KK | art. 23–24 KC (dobra osobiste), art. 81 pr. aut. · ISAP, Kodeks cywilny |
Stan na 08.09.2026. Wpis ma charakter informacyjny — to nie jest porada prawna.
Akt
Kodeks karny — ustawa z 6 czerwca 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553, tekst ujednolicony w ISAP).
Artykuł
Art. 191a § 1–2 — dwa typy czynu: utrwalanie (przemoc, groźba, podstęp) i rozpowszechnianie bez zgody.
Organ
Policja i prokuratura — postępowanie przygotowawcze; sąd rejonowy orzeka w I instancji.
Sankcja
Od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności; sąd może też orzec środki kompensacyjne na rzecz pokrzywdzonego.
Data wejścia w życie
8 czerwca 2010 r. — przepis wprowadzony nowelizacją z 5 listopada 2009 r.
Jak działa art. 191a KK — dwa typy czynu
Paragraf pierwszy opisuje dwa odrębne zachowania. Pierwsze to utrwalanie wizerunku nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej, jeżeli sprawca użył przemocy, groźby bezprawnej albo podstępu. Klasyczny przykład to ukryta kamera lub nagranie wykonane pod pretekstem innego celu.
Drugie zachowanie to rozpowszechnianie takiego wizerunku bez zgody osoby przedstawionej. Tu nie ma znaczenia, jak materiał powstał — mógł zostać wykonany legalnie, za zgodą, a nawet przez samą osobę pokrzywdzoną. Karalne jest samo udostępnienie go dalej bez zgody, np. w komunikatorze, na forum lub w serwisie społecznościowym.
Rozpowszechnianie oznacza udostępnienie kręgowi osób, nad którym sprawca nie ma kontroli. Przesłanie jednej osobie bywa oceniane inaczej niż publikacja w sieci, dlatego w praktyce decyduje kontekst i liczba odbiorców. Więcej o zjawisku, do którego przepis się odnosi, znajdziesz w haśle NCII.
Czy art. 191a KK obejmuje obrazy wygenerowane przez AI
Przepis mówi o „wizerunku nagiej osoby”, nie o fotografii. W doktrynie dominuje pogląd, że wizerunkiem jest rozpoznawalne przedstawienie konkretnej osoby, niezależnie od techniki wykonania. Obraz z aplikacji nudify lub DeepNude pokazuje realną twarz na syntetycznym ciele — a więc wciąż odnosi się do konkretnej, identyfikowalnej osoby.
Brakuje jednak utrwalonej linii orzeczniczej wprost dla materiałów w całości syntetycznych. Część komentatorów wskazuje na ryzyko sporu o to, czy „naga osoba” musi realnie istnieć w takiej postaci. Z tego powodu pokrzywdzeni równolegle sięgają po ochronę dóbr osobistych z art. 23–24 KC oraz art. 81 prawa autorskiego.
Na poziomie UE lukę ma domknąć dyrektywa 2024/1385, która w art. 5 nakazuje penalizację udostępniania intymnych materiałów zmanipulowanych, w tym deepfake. Polska ma czas na transpozycję do połowy 2027 r., dlatego brzmienie art. 191a może się jeszcze zmienić.
Tryb ścigania: wniosek pokrzywdzonego
Zgodnie z § 2 ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Oznacza to, że Policja lub prokuratura nie wszczyna postępowania z własnej inicjatywy — potrzebne jest oświadczenie osoby, której wizerunek dotyczy. Po złożeniu wniosku postępowanie toczy się już z urzędu i co do zasady nie można go cofnąć bez zgody prokuratora.
Wniosek składa się ustnie do protokołu lub pisemnie w dowolnej jednostce Policji albo prokuraturze. Warto dołączyć adresy URL, zrzuty ekranu z widoczną datą oraz dane kont, które rozpowszechniały materiał. Praktyczną listę kroków opisuje artykuł co zrobić, gdy ktoś opublikował przerobione zdjęcie.
Równolegle można żądać usunięcia treści od platformy w trybie notice and action (art. 16 DSA) oraz zgłosić materiał do systemu StopNCII.org, który blokuje ponowne wgranie tych samych plików u partnerskich serwisów.
Co to znaczy dla użytkowników narzędzi undress AI
Każde narzędzie z naszego katalogu potrafi wytworzyć obraz, który po udostępnieniu może wypełniać znamiona art. 191a § 1. Odpowiedzialność ponosi osoba, która rozpowszechnia, a nie dostawca modelu — choć ten ostatni odpowiada za obowiązki z RODO i AI Act. Dlatego jedynym bezpiecznym scenariuszem jest przetwarzanie własnych zdjęć albo zdjęć dorosłych, którzy wyraźnie się na to zgodzili.
W recenzjach oceniamy, czy serwis ma politykę zgody, mechanizm zgłoszeń i blokady twarzy osób trzecich — to część kryterium prywatności o wadze 30% w metodyce ocen. Kontekst prawny całej kategorii omawia artykuł czy rozbieranie zdjęć AI jest legalne w Polsce.
Powiązane narzędzia, które recenzujemy
Poniższe recenzje opisują, jak dany serwis podchodzi do zgody i zgłoszeń nadużyć. Oceny redakcyjne dotyczą wyłącznie testów na własnych, syntetycznych materiałach.
- Ainudez — recenzja z analizą polityki zgody i procedury usuwania danych.
- PornWorks — recenzja z oceną filtrów treści i zasad użytkowania.
- Ranking aplikacji — katalog 16 recenzowanych narzędzi z datami testów.
Źródła
Wpis opiera się na tekstach aktów prawnych i stronach organów publicznych; daty dostępu podano przy każdym źródle. Redakcja nie udziela porad prawnych — w indywidualnej sprawie skontaktuj się z prawnikiem.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny (Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553), ISAP — dostęp 08.09.2026.
- Ustawa z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy — Kodeks karny (Dz.U. 2009 nr 206 poz. 1589), ISAP — dostęp 08.09.2026.
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555), ISAP — dostęp 08.09.2026.
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny, art. 23–24 (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93), ISAP — dostęp 08.09.2026.
- Dyrektywa (UE) 2024/1385 w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, EUR-Lex — dostęp 08.09.2026.
- Policja.pl — oficjalny serwis Policji (zgłaszanie przestępstw) — dostęp 08.09.2026.
- UODO — stanowisko Prezesa UODO w sprawie ochrony przed deepfake (29.01.2026) — dostęp 08.09.2026.
Najczęstsze pytania
Krótkie odpowiedzi redakcji; szczegóły — w źródłach powyżej.
Co grozi za rozpowszechnianie nagiego wizerunku bez zgody?
Art. 191a § 1 KK przewiduje karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Niezależnie od tego pokrzywdzony może dochodzić zadośćuczynienia na drodze cywilnej z art. 23–24 i art. 448 Kodeksu cywilnego.
Czy przerobione przez AI zdjęcie podlega pod art. 191a KK?
Przepis mówi o wizerunku, nie o fotografii, więc obraz z rozpoznawalną twarzą realnej osoby może być objęty zakazem. Orzecznictwo dla materiałów w pełni syntetycznych dopiero się kształtuje, dlatego równolegle stosuje się ochronę dóbr osobistych.
Kto może złożyć wniosek o ściganie?
Wyłącznie pokrzywdzony, czyli osoba, której wizerunek został utrwalony lub rozpowszechniony, a w przypadku małoletniego — jego przedstawiciel ustawowy. Bez wniosku organy nie prowadzą postępowania, po jego złożeniu toczy się ono z urzędu.
Czy wysłanie zdjęcia jednej osobie to rozpowszechnianie?
Rozpowszechnianie oznacza udostępnienie szerszemu, niekontrolowanemu kręgowi odbiorców. Przesłanie jednej osobie bywa oceniane odmiennie, ale może naruszać dobra osobiste i RODO. Ocena zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Od kiedy obowiązuje art. 191a KK?
Przepis dodano nowelizacją Kodeksu karnego z 5 listopada 2009 r., która weszła w życie 8 czerwca 2010 r. Wcześniej podobne zachowania ścigano głównie jako zniesławienie lub naruszenie dóbr osobistych.
Czy redakcja pomaga w sprawach z art. 191a KK?
Nie udzielamy porad prawnych. Przyjmujemy zgłoszenia NCII dotyczące treści w naszym serwisie i wskazujemy właściwe kanały: Policję, StopNCII.org oraz procedurę notice and action platform. Szczegóły na stronie zgłoszeń NCII.